हरेक मानिसको जीवनमा एउटा सपना हुन्छ। कसैका सपना कल्पनामै सीमित रहन्छन् भने कसैले निरन्तर मेहनत, लगन र संघर्षबाट तिनलाई वास्तविकतामा बदल्छन्। यस्तै एउटा सपना बोकेर नेपाली महिला फुटबलमा उदाउँदै गरेकी नवप्रतिभा हुन सबनम राई
सामान्य ग्रामीण परिवेशमा हुर्किएकी सबनम अहिले नेपाली महिला फुटबलमा सम्भावना बोकेकी युवा गोलकिपरका रूपमा अघि बढिरहेकी छन्। उमेर समूहको राष्ट्रिय टोलीबाट खेलिसकेकी उनी घरेलु फुटबलमा अनुभव बटुल्दै विदेशी क्लबमा आफ्नो क्षमता प्रस्तुत गर्ने अवसरसम्म पुगेकी छन्। खेलसँगै उच्च शिक्षा अध्ययन, प्रशिक्षण र ब्रान्ड प्रतिनिधित्वमा समेत सक्रिय उनको यात्राले खेलकुदलाई भविष्य निर्माणको माध्यम बनाउन सकिने उदाहरण प्रस्तुत गर्छ।
झापाको साविक महेशपुर गाविस–१, हालको भद्रपुर नगरपालिका–४ मा बुबा नारायण राई र आमा जविता लिम्बु राईको कोखबाट जन्मिएकी सबनमको बाल्यकाल सामान्य ग्रामीण परिवेशमा बित्यो। सानैदेखि फुटबलमा रुचि राख्ने उनी साथीहरूसँग खेल्दा अन्य खेलभन्दा फुटबलमै बढी रमाउँथिन्।घाँसदाउरा, मेलापात र घरायसी कामकाजबीच हुर्किएकी उनले उपलब्ध साधनमै आफ्नो रुचिलाई निरन्तरता दिइन्। कहिले झुम्राको बल त कहिले प्लास्टिकको बलसँग खेलेर सुरु भएको उनको यात्रा क्रमशः स्थानीय मैदान र प्रतिस्पर्धात्मक फुटबलसम्म विस्तार भयो।ग्रामीण परिवेशमा खेल सामग्री, नियमित प्रशिक्षण र प्रतियोगितामा सहभागी हुने अवसर सहज नहुन सक्छ। यस्ता चुनौतीबीच पनि सबनमले फुटबलप्रतिको लगाव कायम राखिन्। परिवारको साथ, प्रशिक्षकको मार्गदर्शन र निरन्तर अभ्यासले उनलाई आफ्नो क्षमता निखार्दै अघि बढ्न सहयोग गर्यो।त्यही मेहनतको परिणामस्वरूप उनले उमेर समूहको राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्ने अवसर पाइन्।
बाल्यकालमा स्थानीय मैदानमा बल प्रहार गर्दै देखेको सपना राष्ट्रिय टोलीको जर्सीसम्म पुग्नु उनको खेलजीवनको महत्वपूर्ण उपलब्धि बन्यो।फुटबलमा गोलकिपरको भूमिका विशेष चुनौतीपूर्ण हुन्छ। विपक्षीको आक्रमण रोक्नु, रक्षापंक्तिलाई व्यवस्थित राख्नु र निर्णायक क्षणमा सही निर्णय लिनु गोलकिपरका प्रमुख जिम्मेवारी हुन्। यसका लागि शारीरिक क्षमतासँगै एकाग्रता, आत्मविश्वास र मानसिक दृढता आवश्यक हुन्छ।सबनमले यही चुनौतीपूर्ण भूमिका रोज्दै आफ्नो खेलपहिचान निर्माण गरिरहेकी छन्। इलामको ओएसिस फुटबल क्लबबाट व्यावसायिक फुटबल खेल्ने अवसर पाएकी उनले नेपाल महिला राष्ट्रिय लिगमा लम्की एफसीबाट समेत प्रतिस्पर्धा गरिसकेकी छन्। विभिन्न क्लबबाट खेल्दा प्राप्त अनुभवले उनलाई खेलको गति, रणनीति र प्रतिस्पर्धात्मक वातावरण बुझ्न सहयोग पुर्याएको छ।अब उनको यात्रामा अर्को महत्वपूर्ण अवसर थपिएको छ। भुटानको प्रतिष्ठित क्लब थिम्पु एफसीको उमेर समूहको टोलीमा आबद्ध हुने अवसरले उनलाई नेपाली घरेलु फुटबलभन्दा बाहिर आफ्नो क्षमता प्रस्तुत गर्ने बाटो खोलेको छ।विदेशी क्लबको वातावरणमा प्रशिक्षण र प्रतिस्पर्धाको अनुभव हासिल गर्नु युवा खेलाडीका लागि आफ्नो सीप विकास गर्ने महत्वपूर्ण अवसर हुन सक्छ। सबनमका लागि पनि यो अवसर खेलजीवनलाई थप उचाइमा पुर्याउने सम्भावनासँग जोडिएको छ।
सबनमको यात्रा खेलमैदानमा मात्रै सीमित छैन। उनी अहिले फुटबलकै माध्यमबाट छात्रवृत्ति प्राप्त गरी बाल्मिकी लिंकन कलेजमा उच्च शिक्षा अध्ययन गरिरहेकी छन्। खेलकुद र शिक्षालाई सँगसँगै अघि बढाइरहेकी उनको यो उपलब्धिले फुटबलले खेलाडीलाई मैदानबाहिर पनि नयाँ अवसर दिलाउन सक्ने देखाउँछ।यसका साथै उनी सहारा साकोस स्कुलमा फुटबल प्रशिक्षकका रूपमा कार्यरत छिन्। आफूले खेलजीवनमा सिकेका सीप र अनुभव नयाँ पुस्तालाई सिकाउने जिम्मेवारीले उनको यात्रालाई थप अर्थपूर्ण बनाएको छ।
खेलाडीका रूपमा आफ्नो क्षमता विकास गर्नुका साथै अरूलाई प्रशिक्षण दिएर फुटबलप्रति आकर्षित गर्ने भूमिकामा समेत उनी सक्रिय छिन्।सबनम ग्रेस कन्सल्टेन्सी, बिर्तामोडकी ब्रान्ड एम्बेसडरसमेत रहेकी छन्। उच्च शिक्षा, खेलकुद, प्रशिक्षण र ब्रान्ड प्रतिनिधित्वमा जोडिएको उनको सक्रियताले युवा खेलाडीका लागि फुटबल व्यक्तिगत रुचि मात्र नभई भविष्य निर्माणको माध्यम पनि बन्न सक्ने सम्भावना उजागर गर्छ।
सबनमको यात्रासँग भद्रपुरस्थित पूर्णिमा युवा क्लबको नाम पनि जोडिएको छ। स्थानीय क्लबहरूले खेलाडीलाई अभ्यास गर्ने वातावरण, प्रशिक्षण र प्रतियोगितामा सहभागी हुने अवसर प्रदान गर्छन्। विशेषगरी महिला फुटबलमा नयाँ प्रतिभालाई पहिचान गरी नियमित प्रतिस्पर्धासम्म पुर्याउन यस्ता संस्थाको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ।सबनमको उपलब्धिले व्यक्तिगत मेहनतसँगै स्थानीय खेल संरचना र सहयोगी वातावरणको महत्व पनि देखाउँछ। उचित मार्गदर्शन र अवसर पाए ग्रामीण क्षेत्रका खेलाडीले समेत राष्ट्रिय टोली र विदेशी क्लबसम्म पुग्ने सम्भावना राख्छन्।यही स्थानीय खेल वातावरणलाई थप सक्रिय बनाउने उद्देश्यले पूर्णिमा युवा क्लबले बलिहाङ तङ्नाम राष्ट्रिय महिला फुटबल प्रतियोगिता २०८३ आयोजना गर्ने तयारी गरेको छ।
आयोजकका अनुसार दीपावलीको अवसर पारेर कात्तिक १४ देखि २१ गतेसम्म सञ्चालन हुने प्रतियोगितामा कोशी प्रदेशका महिला फुटबल क्लबहरूको सहभागिता रहनेछ। विभिन्न क्लबबाट राष्ट्रिय खेलाडीहरूले समेत प्रतिस्पर्धा गर्ने आयोजकले जनाएको छ।स्थानीय प्रतियोगिताले खेलाडीलाई आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गर्ने मञ्च दिनुका साथै नयाँ प्रतिभा पहिचान गर्न र महिला फुटबलप्रति समुदायको चासो बढाउन सहयोग पुर्याउँछ। स्थापित खेलाडीहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने अवसरले नयाँ खेलाडीको आत्मविश्वास र अनुभव बढाउन सक्छ।त्यसैले यस्ता प्रतियोगिताको महत्व उपाधि जित्ने प्रतिस्पर्धामा मात्र सीमित हुँदैन। यसले नयाँ खेलाडीलाई फुटबलमा आकर्षित गर्ने, स्थानीय क्लबलाई सक्रिय बनाउने र महिला फुटबलको विकासका लागि आवश्यक आधार तयार पार्ने कामसमेत गर्छ।
सबनम राईको यात्रा ग्रामीण परिवेशबाट अघि बढेकी एउटी युवाले मेहनत र अवसरको सहायताले आफ्नो पहिचान विस्तार गर्न सक्ने उदाहरण हो। स्थानीय मैदानबाट सुरु भएको उनको खेलयात्रा राष्ट्रिय टोलीको अनुभव र भुटानको क्लबमा आबद्ध हुने अवसरसम्म पुगेको छ। त्यही क्रममा उनले छात्रवृत्तिमा उच्च शिक्षा हासिल गर्ने र नयाँ पुस्तालाई फुटबल प्रशिक्षण दिने बाटोसमेत समातेकी छन्।उनको यात्राले महिला फुटबलको विकासका लागि प्रतिभा पहिचान गर्नु मात्र पर्याप्त नहुने सन्देश दिन्छ। खेलाडीलाई नियमित प्रशिक्षण, प्रतियोगितामा सहभागिता, शैक्षिक अवसर र व्यावसायिक रूपमा अघि बढ्ने वातावरण पनि आवश्यक हुन्छ। यसका लागि स्थानीय क्लब, विद्यालय, अभिभावक, प्रशिक्षक र सम्बन्धित खेल निकायबीच सहकार्य हुनुपर्छ।सबनमको खेलजीवन अझै विकासको चरणमा छ। आगामी दिनमा निरन्तर अभ्यास र प्रतिस्पर्धाबाट आफ्नो क्षमता थप निखार्न सके उनले नेपाली महिला फुटबलमा महत्वपूर्ण योगदान दिन सक्ने सम्भावना छ।
भद्रपुरको स्थानीय मैदानबाट सुरु भएको उनको यात्राले एउटा स्पष्ट सन्देश दिन्छ—ठूलो सपना देख्न राजधानीमै जन्मिनुपर्दैन। सही मार्गदर्शन, मेहनत र अवसर पाए गाउँको मैदानबाट पनि राष्ट्रिय टोली, विदेशी क्लब र उच्च शिक्षासम्म पुग्न सकिन्छ।अबको लक्ष्य सबनमजस्ता प्रतिभालाई अपवादका रूपमा मात्र हेर्नु होइन, उनीहरूलाई निरन्तर अघि बढ्न सहयोग गर्ने वातावरण निर्माण गर्नु हो। स्थानीय प्रतियोगितालाई निरन्तरता दिँदै महिला खेलाडीलाई प्रशिक्षण र प्रतिस्पर्धाका पर्याप्त अवसर उपलब्ध गराउन सकिए नेपाली महिला फुटबलको भविष्य थप उज्यालो बन्न सक्छ। सपनामा राई एक फुटबलर मात्र नभएर नेपाली महिला फुटबलमा उदाउँदै गरेकी एक नवप्रतिभाशाली नक्षत्र समेत हुन्